Adolf Szukszta, jak opisuje sam artysta, to osoba której wiele zawdzięczał i która bardzo pomagała mu w drodze na Sybir. Obaj zostali zesłani na katorgę i wraz z konwojem zesłańców ruszyli w wielomiesięczną drogę ponad 6 tysięcy kilometrów.


Spełniłem obowiązek wdzięczności, umieszczając postać Szukszty na moim obrazie. Byliśmy częścią tego samego konwoju deportowanych. Nigdy nie zapomnę tego skromnego a zarazem dobrego człowieka. Podczas tej bolesnej podróży oddał mi wszystkie usługi, jakie może wzbudzić tylko najpełniejsze oddanie; żadna ofiara nie kosztowała go, by ocalić moje życie. Całkowicie poniósł karę w kopalniach. Po zwolnieniu wrócił do Polski z przygarbionymi plecami i siwymi włosami; Powiedziano mi, że jest żonaty i mieszka na emeryturze. Niech dotrą do niego te słowa pamięci jako świadectwo mojej wdzięczności!
Z niewielu informacji, jakie można znaleźć na temat Adolfa Szukszty, wiadomo, że dotarł z zesłańcami do Irkucka i tu drogi z Sochaczewskim rozdzieliły się. Malarza zesłano do warzelni soli w Usolu (kilkadziesiąt kilometrów od Irkucka), Szuksztę skierowano – do kopalni w ołonieckiej guberni. Sochaczewski namalował go na obrazie Pożegnanie Europy oraz na szkicu do tego monumentalnego dzieła – pod numerem 18. Widzimy konwój zesłańców syberyjskich przed granicznym obeliskiem Europa-Azja. Moment symboliczny, od którego malarz zaczął swój cykl obrazów z zesłania.

Adolf Szukszta, syn Józefa, ur. ok. 1845 r., szlachcic z gub. kowieńskiej, junkier Michajłowskiej Akademii Artyleryjskiej w Petersburgu, w 1862 r. aresztowany za dostarczenie do zakładu
kognowiccy w powstaniu styczniowym, Teresa Pohorecka, przegląd HISTORYCZNY 87/2, 1996
fotograficznego w celu wykonania odbitek — odezwy Centralnego Komitetu Narodowego. Grupowa fotografia studentów oraz list Adolfa do brata Kazimierza, elewa wileńskiego Instytutu Szlacheckiego dotyczący przygotowań do powstania, a perlustrowany przez Ochranę, posłużył także do aktu oskarżenia. Wyrokiem sądu wojskowego został zdegradowany, skazany na pozbawienie szlachectwa,konfiskatę mienia i cztery lata zesłania na katorgę. 13 lipca 1863 r. car zatwierdził wyrok, co zostało
opublikowane w nr 64 „Senatskich Wiedomostiej”. Wyrok odbył w kopalniach Pietrozawodskich w guberni Ołonieckiej.

Adolf Szukszta wrócił z zesłania na Litwę ok. 1875 roku. Data śmierci nie jest znana.






